Kastamonu Üniversitesi, kentin kültürel mirasını yaşatmak ve gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla önemli bir projeye daha imza attı. Üniversitemiz bünyesinde kentin tarihî dokusunu yansıtan Yücebıyıklar Konağı’nda kurulan “Yaşayan Müze ve Şehir Arşivi”, 6 Mayıs 2025 tarihinde açılış töreni ile ziyarete açıldı.

Törene, Kastamonu Vali Yardımcısı Aydın Ergün, Rektörümüz Prof. Dr. Ahmet Hamdi Topal’ın yanı sıra Rektör Yardımcıları Prof. Dr. Mehmet Atalan ve Prof. Dr. Selahattin Kaymakcı, Yücebıyıklar Ailesi’nden Namık, Adil, Akay, Rıfat, Mihriban Yücebıyık ve Sümeyra Kırlı ile kamu kurumları ve kuruluşlarının temsilcileri de açılış törenine katıldı.

Açılış öncesinde Üniversitemiz Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi Müzikoloji Bölümü’nün seslendirdiği Kastamonu Türküleri programı ve Kastamonu Atabeygazi Derneği’nin sergilediği Sepetçioğlu Halk Oyunları gösterisi gerçekleştirildi.

Şeyh Şaban-ı Veli Caddesi üzerinde yer alan konak, Kastamonu’nun kültürel belleğini yaşatacak bir merkez olarak yeniden işlevlendirildi. Proje kapsamında şehrin sosyal, kültürel ve tarihsel gelişimine dair belgeler, objeler ve görsel materyaller bir araya getirilerek halkın hizmetine sunuldu. Ayrıca, “yaşayan müze” anlayışıyla çeşitli atölye çalışmaları, sergiler ve etkinliklerle ziyaretçilerin aktif katılımı hedefleniyor.

“Kültürümüzü yaşayarak farkındalık yaratmak istiyoruz”

Törende açılış konuşmasını yapan Türk Halk Bilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Gülten Küçükbasmacı, Kastamonu’nun kültür yapısıyla oldukça zengin bir kültüre sahip olduğunu dile getirdi. Geleneksel kültürün gündelik yaşamdaki yerinin azaldığına dikkat çeken Prof. Dr. Küçükbasmacı geleneklerin ancak korunarak geleceğe aktarılacağını, bunun için de yaşayan müzelere ihtiyaç duyulduğunu söyledi.

Prof. Dr. Küçükbasmacı sözlerini şu şekilde devam ettirdi: Yaşayan Müzeler geçmişin yalnızca sergilenmekle kalmayan, onu yaşatan, yaşatarak öğreten mekânlardır. Yaşayan Müze’de amacımız kültürümüzü yaşayarak farkındalık yaratmak, her yaş grubundan insanın katılıp öğreneceği bir hafıza mekânı olarak hizmet vermektir. Kastamonu’nun kültürünü sadece anlatmak değil; birlikte yaşamak, hissetmek ve gelecek kuşaklara aktarmak en büyük gayemizdir.”

“Kastamonu arşivleri olmadan tarih yazılamaz”

Prof. Dr. Küçükbasmacı’dan sonra söz alan Kültür Sanat Uygulama ve Araştırma Müdürü Doç. Dr. Zeki Gürel ise Kastamonu’nun Kadıköy’den Boyabat’a kadar geniş bir coğrafyaya uzanan bir vilayet olduğunu hatırlatarak Kastamonu arşivlerine girmeden Kastamonu tarihinin yazılamayacağını ifade etti.

Geçmişte Kastamonu’nun önemli kültür merkezlerinden biri olduğunu söyleyen Doç. Dr. Gürel gelecekte de bu özelliğini koruyacağının altını çizdi. Millî Mücadele tarihini anlamak ve anlatmak için Kastamonu tarihini anlamanın gerektiğini belirten Gürel, Mehmet Akif Ersoy’un yaşadığı evin de müze haline getirileceğinin müjdesini verdi.

“Şehir belleği yeniden canlanıyor”

Doç. Dr. Gürel’den sonra kürsüye çıkan Tarih ve Arkeoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Rabia Aktaş, müze, kütüphane ve arşivlerin geçmişi saklayan bir bellek olduğuna dikkat çekerek şehrin tüm kültürel, bilgi, sosyal ve sanatsal birikiminin geleceğe taşınmasına aracılık eden önemli merkezler olduğunun altını çizdi.

Doç. Dr. Aktaş konuşmasını şu şekilde sürdürdü. “Tarih ve Arkeoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi, Kültür Sanat Uygulama ve Araştırma Merkezi, Türk Halkbilimi Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin ortak amacı da şehrinin hafızasını yeniden canlandırmak, geçmişten bugüne eserleri aktarmaktadır.”

Doç. Dr. Rabia Aktaş’tan sonra söz alan Namık Yücebıyık, Üniversitemize hibe edilen konağın böyle bir projeye ev sahipliği yapmanın verdiği memnuniyeti ifade ederek Kastamonu kültürünü ve tarihini gelecek kuşaklara aktarmanın mutluluğunu yaşadıklarını dile getirdi.

“Toplumsal sorumluluğun ürünü bir proje”

Açılış konuşmasında kısa bir konuşma yapan ve etkinlik hakkında açıklamalarda bulunan Rektörümüz Prof. Dr. Ahmet Hamdi Topal, projenin sadece akademik değil, toplumsal bir sorumluluğun da ürünü olduğunu belirtti. Rektörümüz ayrıca somut olmayan miras açısından zengin olan Kastamonu’nun bu mirasını geleceğe taşımak amacıyla bu müzeyi halkla buluşturduklarını dile getirerek konuşmasını şu şekilde sürdürdü:

“Müze ve şehir arşivimiz içeriğinde bir yandan binası, kitapları, fotoğrafları, koleksiyonları, arşiv malzemeleri, mutfak eşyaları, tarım aletleri, oyuncakları ve kıyafetleri gibi unsurlarla somut kültürel miras öğelerine yer verirken öte yandan sözlü gelenek ve anlatımlar, toplumsal uygulamalar, ritüeller ve şölenler ile el sanatları geleneği gibi uygulamalar aracılığıyla somut olmayan kültürel miras öğelerine ev sahipliği yapacak”.

Çok sayıda kurum ve kişinin desteği ile hayata geçirilen projede arşiv binasını Üniversitemize bağışlayan Yücebıyıklar Ailesine ve Kastamonu El Sanatları Eğitim Merkezi Müdürlüğü’ne ve emeği geçen tüm çalışanlara teşekkür eden Rektörümüz, bu müzenin gelecek yıllara taşınması için de halkın ilgisi ve desteğini beklediğinin altını çizdi.

“Geçmişin izleri bu müzede sürecek”

Rektörümüzün ardından kısa bir konuşma yapan Vali Yardımcısı Aydın Ergün ise Kastamonu’nun tarih boyunca zengin kültürü, köklü gelenekleri ve güçlü toplumsal yapısıyla Anadolu’nun hafızası olmuş bir şehir olduğuna dikkat çekerek açılan bu müze sayesinde gençlerin ve misafirlerin, geçmişin izlerini sürerken geleceğe dair de daha güçlü bağlar kuracağının altını çizdi. 

Vali Yardımcısı Ergün, Kastamonu’nun zengin folkloru, el sanatları, mutfak kültürü ve geleneksel yaşamının somut bir biçimde gözler önüne serileceğini ifade ederek, “Üniversitemizin kıymetli yöneticileri olmak üzere emeği geçen tüm akademik ve idari personele, katkı sunan kurumlara, sanatçılarımıza ve kıymetli vatandaşlarımıza teşekkür ediyor, Yaşayan Müze ve Şehir Arşivimizin şehrimize, Üniversitemize ve ülkemize hayırlı olmasını diliyorum” sözleri ile konuşmasını tamamladı.

Konuşmaların ardından gerçekleşen kurdele kesme töreninin ardından ziyaretçiler konağı gezdi. Gezinti sonrasında protokol üyeleri ve ziyaretçiler konağın önündeki alanda Hıdırellez etkinliklerine katıldı.