Kastamonu Üniversitesi, Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) tarafından yürütülen “Akademi ve Üniversite Konferansları” programı kapsamında bir bilimsel etkinliğe daha ev sahipliği yaptı.
TÜBA’nın akademi üyeleri ile üniversite öğrencilerini bir araya getirerek bilimsel bilgi aktarımını desteklemeyi amaçlayan program dizisinin dördüncü konferansı, 27 Kasım 2025 tarihinde Merkez Kütüphane Cemil Meriç Salonu’nda gerçekleştirildi.
Konferansa; Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ömer Küçük, Necmettin Erbakan Üniversitesi öğretim üyesi ve TÜBA Asli Üyesi, TÜBA Çevre, Biyoçeşitlilik ve İklim Değişikliği Çalışma Grubu Yürütücüsü Prof. Dr. Mehmet Emin Aydın, akademik personel ve çok sayıda öğrenci katıldı.
Program, TÜBA tanıtım filminin gösterimiyle başladı. Ardından konuşmacı Prof. Dr. Mehmet Emin Aydın’ın akademik çalışmaları, uluslararası projeleri ve çevresel sürdürülebilirlik alanındaki katkıları tanıtıldı.
Daha sonra kürsüye gelen Prof. Dr. Aydın, “Su Kaynaklarının Sürdürülebilir Yönetimi” başlıklı sunumunda suyun yaşam için temel bir unsur olduğunu vurgulayarak, sürdürülebilir su kullanımının 1980’li yıllarda uluslararası gündeme taşındığını ifade etti.
Birleşmiş Milletler tarafından 2015–2030 yıllarını kapsayan Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri kapsamında “Herkes için Temiz Su ve Sanitasyon” ilkesinin benimsendiğini hatırlatan Prof. Dr. Aydın, su tasarrufunun artırılması, su kullanım verimliliğinin yükseltilmesi, sınır ötesi havzalarda entegre su yönetimi, suya bağlı ekosistemlerin korunması ve restore edilmesi gibi hedeflerin tüm ülkeler için önem taşıdığını söyledi. İçilebilir suya erişimin dünya genelinde giderek azaldığını belirten Prof. Dr. Aydın, su kaynaklarının kıtalar arasında dengesiz dağıldığını ve bu durumun Türkiye için de geçerli olduğuna dikkat çekti.
Su kaynaklarının evsel, endüstriyel ve tarımsal alanlarda yoğun biçimde kullanıldığını ifade eden Prof. Dr. Aydın, suyun kaynaktan uygun yöntemlerle alınması ve kalitesinin yetersiz olduğu durumlarda mutlaka arıtılması ve evlere dağıtılması gerektiğini vurguladı. Şehirlerde güçlü altyapı ağlarının su kayıp ve kaçaklarını azaltacağını belirterek, tarımsal sulamada kullanılan altyapıların güçlendirilmesinin, buharlaşma ve sızıntıların önlenmesinin sürdürülebilir su yönetimi açısından büyük önem taşıdığını söyleyen Prof.Dr. Aydın damlama sulama yöntemlerinde bile yaklaşık %5 oranında kayıp yaşandığını, diğer sulama yöntemlerinde ise bu oranın %17 ile %40 arasında değiştiğini belirtti.
Türkiye’de su stresi yaşayan bölgelerin bulunduğunu, bunun temel nedeninin yoğun nüfus ve sanayileşme olduğunu ifade eden Prof. Dr. Aydın, yeraltı su kullanımında da ciddi sıkıntılar yaşandığını söyledi. Yeraltı suyunun en fazla tarımda tüketildiğini belirten Aydın, KOP Projesi kapsamında Beyşehir Gölü’nden Konya’ya su taşınarak 2050’ye kadar su sorununun çözülmesinin hedeflendiğini ancak 2025’teki kuraklık nedeniyle istenen ilerlemenin henüz sağlanamadığını kaydetti. 2030 yılına kadar su kaynaklarında %10’luk bir azalma beklendiğini ifade eden Prof.Dr. Aydın, 2050’de bir kilogram buğday üretimi için yaklaşık 1500 litre suya ihtiyaç duyulacağını hatırlattı.
Son yıllarda “su ayak izi” kavramının giderek önem kazandığını söyleyen Prof.Dr. Aydın, üretim ve tüketim süreçlerinde kullanılan toplam su miktarının dikkate alınması gerektiğini vurguladı. Bu kapsamda su kaynaklarına miktarına ve türüne uygun tarım ürünlerin yetiştirilmesinin zorunlu hâle geldiğini ifade etti. Sürdürülebilir su yönetimi için atık suların yeniden kullanımına yönelik çalışmalar yürütüldüğünü belirten Prof.Dr. Aydın Almanya’nın bu konuda başarılı örnek uygulamalara sahip olduğunu aktardı.
Konuşmasında iklim değişikliği, artan nüfus ve sanayileşmenin su kaynakları üzerindeki baskılarını bilimsel verilerle değerlendiren Prof. Dr. Aydın; yenilikçi su yönetim modelleri, havza planlamaları, ekosistem temelli yaklaşımlar ve uluslararası iş birliği gerekliliklerine ilişkin önemli bilgiler paylaştı. Su güvenliği, atıksu arıtımı ve çevresel kirlilik gibi güncel sorunlara yönelik çözüm önerileri de katılımcılar tarafından ilgiyle karşılandı.
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın su verimliliği seferberliği kapsamında mevcut kaynakların daha etkin kullanımını hedeflediğini belirten Aydın, gelişmekte olan ülkelerde 23 ülke ve 45 üniversitenin katıldığı Exceed-Swindon Projesi kapsamında sürdürülebilir su yönetimine yönelik araştırmalar yürütüldüğünü söyledi.
Konuşmanın ardından gerçekleştirilen soru-cevap bölümünde öğrenciler ve akademisyenler, su kaynaklarının korunmasına yönelik merak ettikleri konuları Prof. Dr. Aydın’a yöneltti.
Program, Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ömer Küçük’ün Prof. Dr. Mehmet Emin Aydın’a teşekkür belgesi takdim etmesi ve günün anısına çekilen fotoğraflarla sona erdi.
